Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo
Buddhanīti Saṅgaho
16: Vāyāmavaggo
Jā 539 Mahājanakajātakaṁ These verses also occur in Jā 483 Sarabhamigajātakaṁ.01
−⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− navipulā
Vāyametheva Comm to Jā 52: Vāyāmaṁ karoth' eva. 02 Puriso, na nibbindeyya Paṇḍito,
−−⏑−¦−,−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− mavipulā
Passāmi vohaṁ attānaṁ yathā icchaṁ ChS, Thai: icchiṁ; I can't find this form in the Dictionaries. 03 tathā Text: icchatathā. 04 ahu. [301]
−⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− navipulā
Vāyametheva Puriso, na nibbindeyya Paṇḍito,
−−⏑−¦−−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
Passāmi vohaṁ attānaṁ, udakā thalam-ubbhataṁ. [302]
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Dukkhūpanīto pi Naro Sapañño,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Āsaṁ na chindeyya sukhāgamāya,
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Bahū hi phassā ahitā hitā ca,
⏑⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Avitakkitā Maccum-upabbajanti. [303]
SN 1.2.8 Tāyanasuttaṁ These two verses = Dhp 313-314. 05
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Kayirā ce kayirāthenaṁ, daḷham-enaṁ parakkame,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Sithilo Text: sīthīlo. 06 hi paribbājo bhiyyo ākirate rajaṁ. [304]
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Akataṁ dukkataṁ Text, ChS, Thai: dukkaṭaṁ; showing the t/ṭ alternation found in the texts, also in the next line. 07 seyyo, pacchā tappati Text, BJT, ChS: tapati. 08 dukkataṁ,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Katañ-ca sukataṁ seyyo, yaṁ katvā nānutappati. [305]
MN 131 Text wrongly attributes this gāthā to the Maggavagga of the Dhammapada. It is quoted in the Dhammapadaṭṭhakathā, but it is from Majjhimanikāya. 09 Bhaddekarattasuttaṁ
−−⏑−¦⏑,−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Ajjeva kiccam-ātappaṁ, Text, BJT: kiccaṁ ātappaṁ. 10 ko jaññā? maraṇaṁ suve,
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Na hi no saṅgaraṁ tena mahāsenena Maccunā. [306]
Iti 78 Dhātusosandanasuttaṁ
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Parittaṁ dārum-āruyha yathā sīde mahaṇṇave,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Evaṁ kusītam-āgamma sādhujīvī pi sīdati,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Tasmā taṁ parivajjeyya kusītaṁ hīnavīriyaṁ. [307]
Jā 71 Varaṇajātakaṁ
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Yo pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātum-icchati,
⏑⏑⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Varuṇakaṭṭhabhañjo Thai: Varuṇakaṭṭhaṁ bhañjo; splitting the compound. 11 va, sa pacchā anutappati. Text, BJT, ChS: pacchā-m-anutappati; with the sandhi consonant, but hiatus is acceptable in Pāḷi. 12 [308]
DN 31 Sigālasuttaṁ
⏑⏑−−¦⏑⏑−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑− savipulā
Atisītaṁ ati-uṇhaṁ, atisāyam-idaṁ ahu,
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Iti vissaṭṭhakammante, atthā accenti, māṇave. [309]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Yodha ChS: Yo ca; this is a common variation found in the texts. 13 sītañ-ca uṇhañ-ca tiṇā bhiyyo na maññati,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Karaṁ purisakiccāni, sa pacchā ChS: sukhaṁ; Thai: so sukhā. 14 na vihāyati. Text: nānutappati. 15 [310]
Jā 49 Nakkhattajātakaṁ
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Nakkhattaṁ paṭimānentaṁ attho bālaṁ upaccagā,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Attho atthassa nakkhattaṁ, kiṁ karissanti tārakā? [311]
Jā 4 Cullaseṭṭhijātakaṁ
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Appakena pi Text: Appakenāpi; reading api instead of pi. 16 medhāvī pābhatena Thai: pābhaṭena; I do not find this variant in the Dictionaries. 17 Vicakkhaṇo,
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Samuṭṭhāpeti attānaṁ, aṇuṁ aggiṁ va sandhamaṁ. [312]
Jā 284 Sirijātakaṁ
−−⏑−¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦⏑−⏑− ravipulā
Yaṁ ussukā Thai: ussukkā; alternative spelling. 18 saṅgharanti alakkhikā bahuṁ dhanaṁ,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
Sippavanto asippā ca, Thai: vā. 19 lakkhī va ChS: lakkhi vā; BJT: vā; Thai: lakkhikā. 20 tāni bhuñjare. Text, BJT, ChS: bhuñjati; singular form where a plural is required. 21 [313]
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Sabbattha katapuññassa, aticcaññeva pāṇino,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
Uppajjanti bahū bhogā, appanāyatanesu pi. Text, Thai: api nāyatanesu pi?? We do not find api applied twice to the same word normally, even in verse. 22 [314]
Jā 152 Sigālajātakaṁ
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
Asamekkhitakammantaṁ turitābhinipātinaṁ,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Tāni Text, BJT, ChS: Sāni? 23 kammāni tappenti, Tappati is being used here in the sense of anutappati. 24 uṇhaṁ vajjhohitaṁ Parse: va + ajjhohitaṁ. 25 mukhe. [315]
Jā 505 Somanassajātakaṁ
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Anisamma kataṁ kammaṁ, anavatthāya cintitaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Bhesajjasseva BJT: Bhesappasseva? here and below; = Bhesajjassa + iva. 26 vebhaṅgo, vipāko hoti pāpako. [316]
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Nisamma ca kataṁ kammaṁ, sammāvatthāya cintitaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Bhesajjasseva sampatti, vipāko hoti bhadrako. [317]
Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo