Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo
Buddhanīti Saṅgaho
24: Cittavaggo
SN 1.1.62 Cittasuttaṁ
−−⏑−¦⏑⏑−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− savipulā
Cittena nīyati loko, cittena parikassati, Thai: parikissati; passive form, same meaning.01
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Cittassa ekadhammassa sabbe va vasam-anvagū. Text: anvagu. 02 [448]
Dhp 42 Nandagopālakavatthu
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
Diso disaṁ yan-taṁ Text, ChS: yaṁ taṁ. 03 kayirā, verī vā pana verinaṁ,
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Micchāpaṇihitaṁ cittaṁ pāpiyo naṁ tato kare. [449]
Dhp 43 Soreyyattheravatthu
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Na taṁ Mātā Pitā kayirā aññe vā pi ca ñātakā,
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Sammāpaṇihitaṁ cittaṁ seyyaso naṁ tato kare. [450]
Jā 185 Anabhiratijātakaṁ
⏑−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−− Tuṭṭhubha The metre is Tuṭṭhubha with a very irregular 3rd line in both verses. 04
Yathodake āvile appasanne,
⏑−⏑−,¦−⏑−⏑−¦−⏑−− hypermetric
Na passatī All texts read: passati throughout, but the long vowel is required by the metre. 05 sippisambukaṁ macchagumbaṁ, Text: sippisambukamacchagumbaṁ; ChS, Thai: sippikasambukañ-ca sakkharaṁ vālukaṁ macchagumbaṁ; although the first line is then good metrically, the second is not metrical at all. Same readings come just below. We need to exclude: sippi- to correct the metre. 06
−−−⏑−⏑−− irregular
Evaṁ āvile hi ChS, Thai: āvilam-hi citte; similarly below. 07 citte,
⏑−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Na passatī attadatthaṁ paratthaṁ. [451]
⏑−⏑−,¦−−¦−⏑−− The break is incorrect here, with no easy way to fix it. 08
Yathodake acche vippasanne,
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Yo passatī sippi ca macchagumbaṁ, BJT: In the text, -i is m.c. I would still prefer to read sippikā. 09
−−⏑−⏑−⏑−− irregular
Evaṁ anāvile hi citte,
−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
So passatī attadatthaṁ paratthaṁ. [452]
Ud 4.4 Juṇhasuttaṁ
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Yassa selūpamaṁ cittaṁ, ṭhitaṁ nānupakampati,
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Virattaṁ rajanīyesu, kopaneyye na kuppati,
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ, kuto taṁ dukkham-essati. [453]
Jā 118 Vaṭṭakajātakaṁ
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
Nācintayanto puriso visesam-adhigacchati,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
Cintitassa phalaṁ passa: muttosmi' vadhabandhanā. Text: Mārabandhanā. 10 [454]
Jā 6 Devadhammajātakaṁ
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Hiri-ottappasampannā, sukkadhammasamāhitā,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Santo Sappurisā loke devadhammā ti vuccare. [455]
Jā 423 Indriyajātakaṁ
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Dakkhaṁ gahapatiṁ Text, Thai: gahapataṁ; ChS: gahapatī. There is also a variant reading found in many editions: dukkhaṁ gahapatiṁ sādhu, but I fail to make sense of this: good is the householder's suffering? 11 sādhu, saṁvibhajjañ-ca bhojanaṁ,
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Ahāso atthalābhesu, atthavyāpatti avyatho. [456]
Jā 545 Vidhurajātakaṁ
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
“Yātānuyāyī ca bhavāhi, māṇava, Text: mānava; showing the n/ṇ alternation in the texts. 12
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Allañ-ca BJT: Addañ-ca; same throughout. 13 pāṇiṁ parivajjayassu.
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Mā cassu mittesu kadāci dubbhi, BJT: dūbhi; but spelt: dubbhi elsewhere. ChS, Thai: dubbhī; but there appears to be no reason for the lengthening. 14
−⏑⏑−¦⏑⏑−¦−⏑−− irregular opening
Mā ca vasaṁ asatīnaṁ nigacche.” Text: gacche, which ruins the cadence. 15 [457]
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
“Kathaṁ nu yātaṁ anuyāyi ChS, Thai: anuyāyī; unnecessary lengthening, which ruins the cadence. Same below. 16 hoti?
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Allañ-ca pāṇiṁ dahate kathaṁ so?
⏑⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Asatī ca kā, ko pana mittadubbho,
−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Akkhāhi me pucchito etam-atthaṁ.” [458]
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
“Asanthutaṁ no pi ca diṭṭhapubbaṁ, BJT: va diṭṭhipubbaṁ. 17
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Yo āsanenāpi nimantayeyya,
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Tasseva atthaṁ puriso kareyya,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Yātānuyāyī ti tam-āhu Paṇḍitā. [459]
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Yassekarattim-pi ghare vaseyya,
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Yatthannapānaṁ puriso labhetha, ChS, Thai: labheyya; alternative form of the optative. 18
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Na tassa pāpaṁ manasā pi cetaye, ChS, Thai: cintaye; same meaning. 19
⏑−⏑−¦−,⏑⏑−¦−⏑−−
Adubbhapāṇiṁ BJT: Addañ-ca pāṇiṁ; ChS, Thai: Adubbhī pāṇiṁ. 20 dahate mittadubbho. The line pauses at the 5th and restarts from the same position. 21 [460]
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Puṇṇam-pi cemaṁ Text, BJT: cetaṁ; wrong gender. 22 pathaviṁ dhanena,
−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−
Dajjitthiyā puriso sammatāya,
−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−
Laddhā khaṇaṁ atimaññeyya tam-pi,
−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−
Tāsaṁ vasaṁ asatīnaṁ na gacche. [461]
−−−−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Vedic opening
Evaṁ kho yātaṁ anuyāyi hoti,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
Allañ-ca pāṇiṁ dahate punevaṁ,
⏑⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Asatī ca sā, so pana mittadubbho.
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
So Dhammiko Text, BJT: Dhammiyo? 23 hoti pahass' Text, BJT: pahassu; Thai: jahassu; same meaning, but elipsis is required to fit the cadence. 24 adhammaṁ.” [462]
Jā 332 Rathalaṭṭhijātakaṁ
⏑⏑−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Alaso gihī kāmabhogī na sādhu,
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Asaññato pabbajito na sādhu,
−−⏑−¦⏑,⏑⏑¦−⏑−−
Rājā na sādhu anisammakārī,
−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Yo paṇḍito kodhano taṁ na sādhu. [463]
Jā 431 Hāritajātakaṁ
−−−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Cattārome, Mahārāja, loke atibalā bhusā,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Rāgo doso mado moho, yattha paññā na gādhati. [464]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Medhāvinam-pi hiṁsanti Isiṁ Dhammaguṇe Thai: IsiDhammaguṇe; compound form. 25 rataṁ
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Vitakkā pāpakā, Rāja, subhā rāgūpasaṁhitā. Text: -u-; different way of forming the sandhi. 26 [465]
Jā 107 Sālittakajātakaṁ
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
Sādhu kho sippakaṁ Text: sippataṁ; printer's error? 27 nāma, api yādisa' kīdisaṁ,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Passa khañjappahārena - laddhā gāmā catuddisā. Text: catuddisaṁ. 28 [466]
Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo