Satipaṭṭhānavibhaṅgo

[Kāyānupassanāniddeso]

Kathañ-ca bhikkhu ajjhattaṁ kāye kāyānupassī viharati?

Idha bhikkhu ajjhattaṁ kāyaṁ - uddhaṁ pādatalā, adho kesamatthakā, tacapariyantaṁ, pūraṁ Thai: puran, always. nānappakārassa asucino BJT: asucīno, printer’s error. - paccavekkhati:

Atthi imasmiṁ kāye:

kesā, lomā, nakhā, dantā, taco,
maṁsaṁ, nahāru, Thai, ChS: nhāru, always. aṭṭhi, Thai: aṭṭhī, always. aṭṭhimiñjā, Thai, ChS: aṭṭhimiñjaṁ, same in the repetitions below. vakkaṁ,
hadayaṁ, yakanaṁ, kilomakaṁ, pihakaṁ, papphāsaṁ,
antaṁ, antaguṇaṁ, udariyaṁ, karīsaṁ,
pittaṁ, semhaṁ, pubbo, lohitaṁ, sedo, medo,
assu, vasā, kheḷo, siṅghāṇikā, Thai, ChS: always write -ṁg- in this position, but I prefer to standardise the spelling as -ṅg-. lasikā, muttan-ti. BJT omits ti, always.

So taṁ nimittaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti svāvatthitaṁ vavatthapeti, Thai: svavatthitaṁ avatthapeti and, below svavatthitaṁ avatthapetvā, always. so taṁ nimittaṁ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svāvatthitaṁ vavatthapetvā, bahiddhā kāye cittaṁ upasaṁharati.

Kathañ-ca bhikkhu bahiddhā kāye kāyānupassī viharati?

Idha bhikkhu bahiddhā kāyaṁ - uddhaṁ pādatalā, adho kesamatthakā, tacapariyantaṁ, pūraṁ nānappakārassa asucino - paccavekkhati:

Atthissa kāye:

kesā, lomā, nakhā, dantā, taco,
maṁsaṁ, nahāru, aṭṭhi, aṭṭhimiñjā, vakkaṁ,
hadayaṁ, yakanaṁ, kilomakaṁ, pihakaṁ, papphāsaṁ,
antaṁ, antaguṇaṁ, udariyaṁ, karīsaṁ,
pittaṁ, semhaṁ, pubbo, lohitaṁ, sedo, medo,
assu, vasā, kheḷo, siṅghāṇikā, lasikā, muttan-ti.

So taṁ nimittaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti svāvatthitaṁ vavatthapeti, so taṁ nimittaṁ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svāvatthitaṁ vavatthapetvā, ajjhattabahiddhā kāye cittaṁ upasaṁharati.

Kathañ-ca bhikkhu ajjhattabahiddhā kāye kāyānupassī viharati?

Idha bhikkhu ajjhattabahiddhā kāyaṁ - uddhaṁ pādatalā, adho kesamatthakā, tacapariyantaṁ, pūraṁ nānappakārassa asucino - paccavekkhati:

Atthi kāye: BJT, ChS: Atthi imasmiṁ kāye.

kesā, lomā, nakhā, dantā, taco,
maṁsaṁ, nahāru, aṭṭhi, aṭṭhimiñjā, vakkaṁ,
hadayaṁ, yakanaṁ, kilomakaṁ, pihakaṁ, papphāsaṁ,
antaṁ, antaguṇaṁ, udariyaṁ, karīsaṁ,
pittaṁ, semhaṁ, pubbo, lohitaṁ, sedo, medo,
assu, vasā, kheḷo, siṅghāṇikā, lasikā, muttan-ti.

Evaṁ bhikkhu ajjhattabahiddhā kāye kāyānupassī viharati, ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

[Padabhājanīyaṁ]

“Anupassī” ti. Tattha, katamā anupassanā? Yā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo, sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā, paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā, bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo, paññā Paññindriyaṁ Paññābalaṁ paññāsatthaṁ, paññāpāsādo paññā-āloko paññā-obhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ, amoho dhammavicayo Sammādiṭṭhi – ayaṁ vuccati “anupassanā”. Imāya anupassanāya upeto hoti samupeto upāgato samupāgato, BJT: upagato, samupagato, always. upapanno samupapanno BJT: uppanno, samupanno, always; ChS: sampanno, always. samannāgato. Tena vuccati “anupassī” ti.

“Viharatī” ti. Iriyati BJT: irīyati, always. vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati. Tena vuccati “viharatī” ti.

“Ātāpī” ti. Tattha, katamaṁ ātappaṁ? ChS: katamo ātāpo, always. Yo cetasiko viriyārambho ChS: vīriy-, always. nikkamo parakkamo, uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā, anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho, viriyaṁ Viriyindriyaṁ Viriyabalaṁ Sammāvāyāmo – ayaṁ vuccati “ātappaṁ”. ChS: ātāpo, always. Iminā ātappena ChS: ātāpena, always. upeto hoti samupeto upāgato samupāgato, upapanno samupapanno samannāgato. Tena vuccati “ātāpī” ti.

“Sampajāno” ti. Tattha, katamaṁ sampajaññaṁ? Yā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo, sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā, paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā, bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo, paññā Paññindriyaṁ Paññābalaṁ paññāsatthaṁ, paññāpāsādo paññā-āloko paññā-obhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ, amoho dhammavicayo Sammādiṭṭhi – idaṁ vuccati “sampajaññaṁ”. Iminā sampajaññena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato, upapanno samupapanno samannāgato. Tena vuccati “sampajāno” ti.

“Satimā” ti. Tattha, katamā sati? Yā sati anussati paṭissati sati saraṇatā, dhāraṇatā apilāpanatā Thai: pilāpanatā, always. asammussanatā, sati Satindriyaṁ Satibalaṁ Sammāsati – ayaṁ vuccati “sati”. Imāya satiyā upeto hoti samupeto upāgato samupāgato, upapanno samupapanno samannāgato. Tena vuccati “satimā” ti.

“Vineyya loke abhijjhādomanassan”-ti. Tattha, katamo loko? Sveva kāyo loko, pañca pi upādānakkhandhā loko - ayaṁ vuccati “loko”. Tattha, katamā abhijjhā? Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho, nandī nandirāgo Thai: nandīrāgo, always. cittassa sārāgo This appears to be a shortened collocation of the much longer definition of lobho that is found in Dhammasaïgaṇī, where there are 97 synonyms! - ayaṁ vuccati “abhijjhā”. Tattha, katamaṁ domanassaṁ? Yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ, cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ: cetosamphassajā asātā, dukkhā vedanā – idaṁ vuccati “domanassaṁ”. Iti ayañ-ca abhijjhā idañ-ca domanassaṁ imamhi loke vinītā honti paṭivinītā, santā samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā, appitā byappitā sositā visositā byantīkatā. Tena vuccati “vineyya loke abhijjhādomanassan”-ti.

Kāyānupassanāniddeso

last updated: October 2011