8: Pāṭaligāmiyavaggo
Ud. 8-1: Paṭhamanibbānasuttaṁ
(prose)
Atthi bhikkhave tad-āyatanaṁ,
yattha neva paṭhavī, na āpo,
na tejo, na vāyo,
na ākāsānañcāyatanaṁ,
na viññānañcāyatanaṁ,
na ākiñcaññāyatanaṁ,
na nevasaññānāsaññāyatanaṁ,
nāyaṁ loko, na paraloko, na ubho
candimasuriyā.
Tatrāpāhaṁ bhikkhave
Neva āgatiṁ vadāmi, na gatiṁ,
Na ṭhitiṁ, na cutiṁ, na upapattiṁ.
ppatiṭṭhaṁ appavattaṁ
Anārammaṇam-evetaṁ,
- esevanto dukkhassa.
Uv. 26.24 Nirvāṇavarga
Abhijānāmy ahaṁ sthānaṁ
Yatra bhūtaṁ na vidyate.
Nākāśaṁ na ca vijñānaṁ,
Na sūryaś candramā na ca;
Uv. 26.25 Nirvāṇavarga
Naivāgatir na ca gatir,
Nopapattiś cyutir na ca.
Apratiṣṭham anālambaṁ
- duḥkhāntaḥ sa nirucyate.
Ud. 8-2: Dutiyanibbānasuttaṁ
Duddasaṁ ‘anataṁ’ nāma,
Na hi saccaṁ sudassanaṁ,
Paṭividdhā tanhā jānato,
Passato natthi kiñcanaṁ.
cf. Uv. 26.14 Nirvāṇavarga
Durdśaṁ satyam acalaṁ,
Sudśaṁ pratividhyataḥ,
Tṣṇākṣayaṁ paśyato hi,
Duḥkhasyānto nirucyate.
Ud. 8-3: Tatiyanibbānasuttaṁ
(prose)
Atthi bhikkhave ajātaṁ
abhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ.
No ce taṁ bhikkhave abhavissā ajātaṁ
bhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ,
na-y-idha jātassa bhūtassa
Katassa saṅkhatassa
nissaraṇaṁ paññāyetha.
Yasmā ca kho bhikkhave atthi ajātaṁ
bhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ,
tasmā jātassa bhūtassa
katassa saṅkhatassa
nissaraṇaṁ paññāyati.
Uv. 26.21 Nirvāṇavarga
Ajāte sati jātasya
Vaden niḥsaraṇaṁ sadā.
Asaṁsktaṁ ca saṁpaśyaṁ
Saṁsktāt parimucyate.
Ud. 8-4: Catutthanibbānasuttaṁ
(prose)
Nissitassa calitaṁ,
anissitassa calitaṁ natthi.
Calite asati passaddhi,
passaddhiyā sati nati na hoti.
Natiyā asati, āgati gati na hoti.
Āgati gatiyā asati, cutupapāto na hoti.
Cutupapāte asati nevidha na huraṁ
na ubhayam-antare
- esevanto dukkhassa.
Uv. 26.20 Nirvāṇavarga
Aniḥśritasyācalitaṁ
Prasrabdhiś ceha vidyate,
Na gatir na cyutiś caiva
- duḥkhasyānto nirucyate.
Ud. 8-5: Cundasuttaṁ
Dadato puññaṁ pavaḍḍhati,
Saññamato veraṁ na cīyati.
Kusalo ca jahāti pāpakaṁ,
Rāgadosamohakkhayā sa nibbuto.
Uv. 28.2 Pāpavarga
Dadataḥ puṇyaṁ pravardhate,
Vairaṁ na kriyate ca saṁyamāt.
Kuśalī prajahāti pāpakaṁ,
Rāgadoṣamohakṣayāt tu nirvtiḥ.
Ud. 8-6: Pāṭaligāmiyasuttaṁ
Ye taranti aṇṇavaṁ saraṁ,
Setuṁ katvāna, visajja pallalāni.
Kullaṁ hi jano pabandhati,
Tiṇṇā medhāvino janā.
Uv. 17.7 Udakavarga
Ye taranty ārṇavaṁ nityaṁ,
Kolaṁ baddhvā janāh śubham.
Na te taranti saritāṁ,
Tīrṇā medhāvino janāḥ. The Sanskrit is almost as difficult as the Pāḷi here, and we have to presume elision:
Ud. 8-7: Dvidhāpathasuttaṁ
Saddhiṁ caram-ekato vasaṁ,
Misso aññajanena Vedagū,
Vidvā, pajahāti pāpakaṁ,
Koñco khīrapako va ninnagaṁ.
Uv. 28.3 Pāpavarga
Sārdhaṁ carann ekakaḥ sadā,
Miśro hy anyajanena Vedakaḥ,
Kuśalī prajahāti pāpakaṁ,
Krauñcaḥ kṣīrapako yathodakam.
Ud. 8-8: Visākhāsuttaṁ
Ye keci sokā paridevitā vā,
Dukkhā ca lokasmiṁ anekarūpā,
Piyaṁ paṭicca pabhavanti ete,
Piye asante na bhavanti ete.
Tasmā hi te sukhino vītasokā,
Yesaṁ piyaṁ natthi kuhiñci loke,
Tasmā asokaṁ virajaṁ patthayāno,
Piyaṁ na kayi rātha kuhiñci loke.
Uv. 5.3 & 4 Priyavarga
Śokā hi ye vai paridevitaṁ ca,
Duḥkhaṁ ca lokasya hi naikarūpam,
Priyaṁ pratītyeha tad asti sarvaṁ,
Priye 'sati syān na kathaṁ cid etat.
Tasmād dhi te sukhitā vītaśokā,
Yeṣāṁ priyaṁ nāsti kathaṁ cid eva,
Tasmād aśokaṁ padam eṣamāṇaḥ,
Priyaṁ na kurvīta hi jīvaloke. Pāḷi:
Ud. 8-9: Paṭhamadabbasuttaṁ
Abhedi kāyo, nirodhi saññā,
Vedanā sītībhaviṁsu sabbā,
Vūpasamiṁsu saṅkhārā,
Viññāṇaṁ attham-āgamā.
Uv. 26.16 Nirvāṇavarga
Bhitvā kāyaṁ ca saṁjñāṁ ca,
Vedanāṁ vyupaśāmya ca;
Vijñānāstagamaṁ labdhvā,
Duḥkhasyānto nirucyate. Pāḷi:
Ud. 8-10: Dutiyadabbasuttaṁ
Ayoghanahatasseva
Jalato jātavedaso,
Anupubbūpasantassa
Yathā na ñāyate gati.
Evaṁ sammā vimuttānaṁ,
Kāmabandhoghatārinaṁ:
Paññāpetuṁ gati natthi
Pattānaṁ acalaṁ sukhaṁ.
Uv. 30.35 & 36 Sukhavarga
Ayoghanahatasyaiva
Jvalato jātavedasaḥ,
Anupūrvopaśāntasya
Yathā na jñāyate gatiḥ.
Evaṁ samyagvimuktānāṁ,
Kāmapaṅkaughatāriṇām: Pāḷi:
Prajñāpayituṁ gatir nāsti
Prāptānām acalaṁ sukham.