4: Bhikṣu
Bhikkhuvaggo
sabbattha saṁvaro sādhu sādhu sabbattha saṁvaro |
sabbattha saṁvto bhikkhū sabbadukkhā pramuccati This verse looks like a variation of part of the next verse. There are no parallels to this variation in Ud-v or GDhp. ||
kāyena saṁvaro sādhu sādhu vācāya saṁvaro,
manasā saṁvaro sādhu sādhu sabbattha saṁvaro,
sabbattha saṁvuto bhikkhu sabbadukkhā pamuccati.
kāyena samvaro sādhu sādhu vācāya saṁvaro |
manasā pi saṁvaro sādhu sādhu sabbattha saṁvaro |
sabbattha saṁvto bhikkhū sabbadukkhā pramuccati ||
kāyena saṁvaro sādhu sādhu vācāya saṁvaro,
manasā saṁvaro sādhu sādhu sabbattha saṁvaro,
sabbattha saṁvuto bhikkhu sabbadukkhā pamuccati.
hastasaṁyyato We need to scan both the first syllable and the end syllable as light m.c. (
ajjhattarato samāhito eko saṁtuṣito tam āhu bhikkhuṁ |
hatthasaṁyatŏ pādasaṁyato vācāya saṁyatŏ saṁyatuttamo,
ajjhattarato samāhito eko santusito tam āhu bhikkhuṁ.
śāntakāyo śāntacitto śāntavā susamāhito ||
vāntalokāmiṣo bhikkhū upaśānto ti vuccati |
santakāyo santavāco santavā susamāhito
vantalokāmiso bhikkhu upasanto ti vuccati.
yo mukhe This reading avoids having short syllables in 2nd and 3rd position, as found in the Pāḷi. saṁyyato bhikkhū mantābhāṣī anuddhato ||
atthaṁ dhammañ ca deśeti madhuraṁ tassa bhāṣitaṁ |
yo mukhasaṁyato bhikkhu mantabhāṇī anuddhato,
atthaṁ dhammañ ca dīpeti madhuraṁ tassa bhāsitaṁ.
saṁ lābhaṁ nātimaṁñeyā nā 'ṁñesaṁ prihayaṁ care ||
aṁñesaṁ prihayaṁ bhikkhū samādhin nādhigacchati |
salābhaṁ nātimaññeyya nāññesaṁ pihayaṁ care,
aññesaṁ pihayaṁ bhikkhu samādhiṁ nādhigacchati.
appalābho pi ce bhikkhū saṁ lābhaṁ nātimaṁñati ||
taṁ ve devā praśaṁsanti śuddhājīviṁ atandritaṁ ||
appalābho pi ce bhikkhu salābhaṁ nātimaññati,
taṁ ve devā pasaṁsanti suddhājīviṁ atanditaṁ.
siñca bhikkhu imāṁ nāvāṁ sittā te laghu hehiti |
hettā rāgañ ca dosaṁ ca tato nibbāṇam ehisi ||
siñca bhikkhu imaṁ nāvaṁ sittā te lahum essati,
chetvā rāgañ ca dosañ ca tato nibbānam ehisi.
[58a ≈ Ud-v 32.23; d ≈ Sn 1039d]
udāggracitto sumano adhibhūya priyā 'priyaṁ ||
tato prāmojjabahulo sato bhikkhū parivraje |
————
sato bhikkhū paribbaje
udagracittaḥ sumanā hy abhibhūya priyāpriyam |
prāmodyabahulo bhikṣur duḥkhakṣayam avāpnuyāt ||
[59 a-d ≈ Dhp 368; ef cf. Dhp 23cd]
mettāvihārī bhikkhū The metre is faulty, and we should read
paṭivijjhi padaṁ śāntaṁ saṁkhāropaśamaṁ sukhaṁ |
dṣṭe va dhamme nibbāṇaṁ yogacchemaṁ anuttaraṁ ||
mettāvihārī yo bhikkhu pasanno buddhasāsane,
adhigacche padaṁ santaṁ saṅkhārūpasamaṁ sukhaṁ.
————
phusanti dhīrā nibbānaṁ yogakkhemaṁ anuttaraṁ.
suṁñā 'gāraṁ praviṣṭassa śāntacittassa bhikkhuṇo |
amānuṣā ratī hoti sammaṁ dhammaṁ vipaśśato ||
suññāgāraṁ paviṭṭhassa santacittassa bhikkhuno,
amānusī ratī hoti sammā dhammaṁ vipassato.
yathā yathā sammasati khandhānām udayavyayaṁ |
labhate cittassa prāmojjaṁ I count
yato yato sammasati khandhānaṁ udayabbayaṁ
labhatī pītipāmojjaṁ amataṁ taṁ vijānataṁ.
nāsti jhānam apraṁñassa I count -
yamhi jhānañ ca praṁñā ca sa ve nibbāṇasantike ||
natthi jhānaṁ apaññassa paññā natthi ajhāyato,
yamhi jhānañ ca paññā ca sa ve nibbānasantike.
tatthāyam ādī This is probably a scribal error for
indriyagottī sāntoṣṭī prātimokkhe ca saṁvaro ||
tatrāyam ādi bhavati idha paññassa bhikkhuno:
indriyagutti santuṭṭhī pātimokkhe ca saṁvaro.
[64a-e ≈ 376a-e; f ≈ Sn 1039d]
mitte bhajetha kallāṇe śuddhājīvī atandrito |
paṭisandharavaṭṭi ssa ācārakuśalo siyā |
tato prāmojjabahulo sato bhikkhū parivraje ||
mitte bhajassu kalyāṇe suddhājīve atandite,
paṭisanthāravuttassa ācārakusalo siyā,
tato pāmojjabahulo dukkhassantaṁ karissati.
————
sato bhikkhū paribbaje
Bhikṣuvarggaḥ
Bhikkhuvaggo