18: Dadantī
dadantiveyathāśraddhaṁ yathāprasadanaṁ janā |
tattha yo duṁmano hoti paresaṁ pānabhojane |
na so divā ca rātto ca samādhim adhigacchati ||
dadāti PTS reads
tattha yo maṅku bhavati paresaṁ pānabhojane
na so divā vā rattiṁ vā samādhiṁ adhigacchati.
yassa cetaṁ samucchinnaṁ mūlo 'gghaccaṁ samūhataṁ |
sa ve divā ca rātto ca samādhim adhigacchati ||
yassa cetaṁ samucchinnaṁ mūlaghaccaṁ samūhataṁ,
sa ve divā vā rattiṁ vā samādhiṁ adhigacchati.
[329 a-d ≈ Dhp 144 , Daṇḍavaggo; ef ≈ Sn 2.9 v. 7cd]
aśśo va bhadro kaṣāya puṭṭho The break is one syllable short in this line, reading
śraddhāya sīlena ca vīriyeṇa ca samādhinā dhammavipaśśanāya ca |
te khāntisoracchasamādhisaṁṭhitā śutassa praṁñāya I count
asso yathā bhadro kasāniviṭṭho ātāpino saṁvegino bhavātha.
saddhāya sīlena ca vīriyena ca samādhinā dhammavinicchayena ca,
sampannavijjācaraṇā patissatā pahassatha dukkham idaṁ anappakaṁ.
————
te santisoraccasamādhisaṇṭhitā sutassa paññāya ca sāram ajjhagū ||
yo driṣṭe Written
sa ve mahaddhano loke moham aṁñaṁ bahuṁ dhanaṁ I can find no parallel to this verse in the other rescensions, but line c occurs verbatim at Aṅg. Bk. 7, Sutta 7, v. 2c. ||
yo jīvaloke labhate śraddhāṁ prajñāṁ ca paṇḍitaḥ |
tad dhi tasya dhanaṁ śreṣṭhaṁ hīnam asyetarad dhanam || 10.9 [224]
[331 ≈ Dhp 303, Pakiṇṇakavaggo]
śraddho sīlena saṁpanno yaśabhogasamāhito |
yaṁ yaṁ so bhajate deśaṁ tattha tattheva pūjiyo ||
saddho sīlena sampanno yasobhogasamappito,
yaṁ yaṁ padesaṁ bhajati tattha tattheva pūjito.
[332 cf. Devatāsaṁyuttaṁ, 4.6 v. 1]
śraddhābitiyaṁ We should read -
yaśo ca kittī ca tato nam eti saggaṁ ca gacche śarīraṁ prahāya ||
saddhā dutiyā purisassa hoti no ce assaddhiyaṁ avatiṭṭhati
yaso ca kittī ca tatvassa hoti saggañ ca so gacchati sarīraṁ pahāya.
aśraddho akataṁñū ca saṁdhicchedo ca yo naro |
hatāvakāśo vāntāśo sa ve uttimaporuṣo ||
assaddho akataññū ca sandhicchedo ca yo naro,
hatāvakāso vantāso sa ve uttamaporiso.
kiccho buddhāna I can see no reason why -
kiccho śraddhapaṭīlābho -
kiccho manussapaṭilābho kicchaṁ macchāna' jīvitaṁ,
kicchaṁ saddhammasavanaṁ kiccho buddhānam uppādo. The cadence is wrong here, and it may be it was originally a prior line, as in Patna, which has been moved to posterior position.
anavaṭṭhitacittassa saddhaṁmam avijānato |
pāriplavaprasādassa praṁñā na paripūrati ||
anavaṭṭhitacittassa saddhammaṁ avijānato,
pariplavapasādassa paññā na paripūrati.
nāprasannacittena The opening is one syllable short here, we could correct it by reading
śakkam ājānituṁ dhammo sāraṁbhabahulena vā ||
nāprasannena cittena duṣṭena kṣubhitena vā |
dharmo hi śakyam ājñātuṁ saṁrambhabahulena vā ||
[337abd ≈ Brāhmaṇasaṁyuttaṁ, 2.6 v. 2abd]
yo tu vinīya sāraṁbhaṁ aprasādaṁ ca cetaso |
prasannacitto sumano sa ve nyāyyā subhāṣitaṁ ||
yo ca vineyya sārambhaṁ appasādañ ca cetaso,
āghātaṁ paṭinissajja sa ve jaññā subhāsitaṁ
[338bcd ≈ Dhp 178bad, Lokavaggo]
manuṣyapaṭilābhena saggānāṁ gamanena ca |
pthivyām ekarājjena sotāpattiphalaṁ varaṁ ||
pathavyā ekarajjena saggassa gamanena vā,
sabbalokādhipaccena sotāpattiphalaṁ varaṁ.
yassa śraddhā tathāgate acalā supratiṣṭhitā |
śīlañ ca yassa kallāṇaṁ ayirakāntaṁ praśaṁsiyaṁ ||
yassa saddhā tathāgate acalā supatiṭṭhitā,
sīlaṁ ca yassa kalyāṇaṁ ariyakantaṁ pasaṁsitaṁ.
saṁghe prasādo yassa asti This line has 9 syllables. We should read
adaridro ti tam Reading
saṅghe pasādo yassatthi ujubhūtañ ca dassanaṁ,
adaḷiddo ti taṁ āhu amoghaṁ tassa jīvitaṁ.
tassā śraddhañ ca śīlaṁ ca prasādaṁ dhammadaṁśane |
anuyuñjeya medhāvī saraṁ buddhāna Anusvāra has been lost here m.c. to give the normal cadence. śāsanaṁ ||
tasmā saddhaṁ ca sīlaṁ ca pasādaṁ dhammadassanaṁ,
anuyuñjetha medhāvī saraṁ buddhāna' sāsanaṁ.
Dadantīvarggaḥ