Mahāparinibbānasuttaṁ (DN 16)
[Dutiyabhāṇavāraṁ]
[13: Cattāro Ariyasaccāni] cf. Paṭhamakoṭigāmasuttaṁ (SN 56:21), Bessajjakkhandhakaṁ: Koṭigāme saccakathā, Vin. Mhv. 1.230-231.
Atha kho Bhagavā āyasmantaṁ Ānandaṁ āmantesi: [184]
“Āyām' Ānanda yena Koṭigāmo tenupasaṅkamissāmā.” ti [185]
“Evaṁ Bhante,” ti kho āyasmā Ānando Bhagavato paccassosi. Atha kho Bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena Koṭigāmo tad-avasari. Tatra sudaṁ Bhagavā Koṭigāme PTS:
“Catunnaṁ bhikkhave Ariyasaccānaṁ ananubodhā appaṭivedhā evam-idaṁ dīgham-addhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañ-ceva tumhākañ-ca. [187]
Katamesaṁ catunnaṁ? [188]
Dukkhassa bhikkhave Ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evam-idaṁ dīgham-addhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañ-ceva tumhākañ-ca. [189]
Dukkhasamudayassa bhikkhave Ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evam-idaṁ dīgham-addhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañ-ceva tumhākañ-ca. [190]
Dukkhanirodhassa bhikkhave Ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evam-idaṁ dīgham-addhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañ-ceva tumhākañ-ca. [191]
Dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya bhikkhave Ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evam-idaṁ dīgham-addhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañ-ceva tumhākañ-ca. [192]
Ta-y-idaṁ bhikkhave dukkhaṁ Ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhasamudayo ChS, PTS:
Idam-avoca Bhagavā idaṁ vatvā Thai, ChS:
“Catunnaṁ Ariyasaccānaṁ yathābhūtaṁ adassanā
saṁsitaṁ Thai:
Tāni etāni diṭṭhāni bhavanetti samūhatā,
ucchinnaṁ mūlaṁ dukkhassa natthi dāni punabbhavo ti.” [196]
* * *
Tatra pi sudaṁ Bhagavā Koṭigāme viharanto, etad-eva bahulaṁ bhikkhūnaṁ Dhammiṁ kathaṁ karoti: [197]
“Iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā, sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso, samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā, paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammad-eva āsavehi vimuccati, seyyathīdaṁ: kāmāsavā bhavāsavā avijjāsavā.” ti [198]