Mahāparinibbānasuttaṁ (DN 16)
[Pañcamabhāṇavāraṁ]
[39: Subhaddo Pacchimo Sakkhisāvako]
Tena kho pana samayena Subhaddo nāma paribbājako Kusinārāyaṁ paṭivasati. Assosi kho Subhaddo paribbājako: [694]
“Ajja kira rattiyā Thai, PTS:
“Sutaṁ kho pana metaṁ paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ BJT, PTS:
Atha kho Subhaddo paribbājako yena Upavattanaṁ Mallānaṁ Sālavanaṁ, yen' Āyasmā Ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ Ānandaṁ etad-avoca: [697]
“Sutaṁ metaṁ bho Ānanda paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ, ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ: ‘Kadāci karahaci Tathāgatā loke uppajjanti Arahanto Sammāsambuddhā.’ ti Ajjeva rattiyā PTS:
Evaṁ vutte āyasmā Ānando Subhaddaṁ paribbājakaṁ etad-avoca: [699]
“Alaṁ āvuso Subhadda mā Tathāgataṁ viheṭhesi kilanto Bhagavā.” ti [700]
Dutiyam-pi kho Subhaddo paribbājako āyasmantaṁ Ānandaṁ etad-avoca: [701]
“Sutaṁ metaṁ bho Ānanda paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ, ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ: ‘Kadāci karahaci Tathāgatā loke uppajjanti Arahanto Sammāsambuddhā.’ Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa Gotamassa Parinibbānaṁ bhavissati. Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno, evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe Gotame: ‘Pahoti me samaṇo Gotamo tathā Dhammaṁ desetuṁ yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyaṁ’. Sādhāhaṁ bho Ānanda labheyyaṁ samaṇaṁ Gotamaṁ dassanāyā.” ti [702]
Dutiyam-pi kho āyasmā Ānando Subhaddaṁ paribbājakaṁ etad-avoca: [703]
“Alaṁ āvuso Subhadda mā Tathāgataṁ viheṭhesi kilanto Bhagavā.” ti [704]
Tatiyam-pi kho Subhaddo paribbājako āyasmantaṁ Ānandaṁ etad-avoca: [705]
“Sutaṁ metaṁ bho Ānanda paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ, ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ: ‘Kadāci karahaci Tathāgatā loke uppajjanti Arahanto Sammāsambuddhā.’ ti Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa Gotamassa Parinibbānaṁ bhavissati. Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno, evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe Gotame: ‘Pahoti me samaṇo Gotamo tathā Dhammaṁ desetuṁ yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyaṁ’. Sādhāhaṁ bho Ānanda labheyyaṁ samaṇaṁ Gotamaṁ dassanāyā.” ti [706]
Tatiyam-pi kho āyasmā Ānando Subhaddaṁ paribbājakaṁ etad-avoca: [707]
“Alaṁ āvuso Subhadda mā Tathāgataṁ viheṭhesi kilanto Bhagavā.” ti [708]
Assosi kho Bhagavā āyasmato Ānandassa Subhaddena paribbājakena saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ. Atha kho Bhagavā āyasmantaṁ Ānandaṁ āmantesi: [709]
“Alaṁ Ānanda mā Subhaddaṁ vāresi labhataṁ Thai:
Atha kho āyasmā Ānando Subhaddaṁ paribbājakaṁ etad-avoca: [711]
“Gacchāvuso Subhadda karoti te Bhagavā okāsan.”-ti Atha kho Subhaddo paribbājako yena Bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavatā saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā, ekam-antaṁ nisīdi. Ekam-antaṁ nisinno kho Subhaddo paribbājako Bhagavantaṁ etad-avoca: [712]
“Yeme bho Gotama samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā, ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā PTS adds
“Alaṁ Subhadda tiṭṭhatetaṁ: BJT:
“Evaṁ Bhante,” ti kho Subhaddo paribbājako Bhagavato paccassosi, Bhagavā etad-avoca: [715]
“Yasmiṁ kho Subhadda Dhammavinaye Ariyo Aṭṭhaṅgiko Maggo na upalabbhati samaṇo pi tattha BJT omits
Yasmiñ-ca kho Subhadda Dhammavinaye Ariyo Aṭṭhaṅgiko Maggo upalabbhati samaṇo pi tattha upalabbhati, dutiyo pi tattha samaṇo upalabbhati, tatiyo pi tattha samaṇo upalabbhati, catuttho pi tattha samaṇo upalabbhati. [717]
Imasmiṁ kho Subhadda Dhammavinaye Ariyo Aṭṭhaṅgiko Maggo upalabbhati, idheva Subhadda samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo. [718]
Suññā parappavādā samaṇebhi aññehi PTS:
Ekūnatiṁso BJT, Thai:
Yaṁ pabbajiṁ kiṁkusalānu-esī, This strange compound =
Vassāni paññāsasamādhikāni
Yato ahaṁ pabbajito Subhadda.
Ñāyassa Dhammassa padesavatti ChS, PTS:
Ito bahiddhā samaṇo pi natthi, [720]
dutiyo pi samaṇo natthi, tatiyo pi samaṇo natthi, catuttho pi samaṇo natthi. Suññā parappavādā samaṇebhi aññehi BJT:
Evaṁ vutte Subhaddo paribbājako Bhagavantaṁ etad-avoca: [722]
“Abhikkantaṁ Bhante! Abhikkantaṁ Bhante! Seyyathā pi Bhante nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya, cakkhumanto rūpāni dakkhinti, Thai:
Esāhaṁ Bhante Bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, Dhammañ-ca Bhikkhusaṅghañ-ca. Labheyyāhaṁ Thai:
“Yo kho Subhadda aññatitthiyapubbo imasmiṁ Dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ ākaṅkhati upasampadaṁ so cattāro māse parivasati, catunnaṁ māsānaṁ accayena, āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca-m-ettha puggalavemattatā viditā.” ti [725]
“Sace Bhante aññatitthiyapubbā imasmiṁ Dhammavinaye, ākaṅkhantā pabbajjaṁ ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena, āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṁ vassānaṁ accayena, āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā.” ti [726]
Atha kho Bhagavā āyasmantaṁ Ānandaṁ āmantesi: [727]
“Tena h' Ānanda Subhaddaṁ pabbājehī.” ti Thai:
“Evaṁ Bhante,” ti kho āyasmā Ānando Bhagavato paccassosi. [729]
Atha kho Subhaddo paribbājako āyasmantaṁ Ānandaṁ etad-avoca: [730]
“Lābhā te BJT, PTS:
Alattha kho Subhaddo paribbājako Bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ. Acirūpasampanno kho pan' Āyasmā Subhaddo, eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto, na cirasseva yassatthāya kulaputtā sammad-eva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tad-anuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ, diṭṭhe va dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. [732]
Khīṇā jāti
vusitaṁ brahmacariyaṁ
kataṁ karaṇīyaṁ
nāparaṁ itthattāyā ti abbhaññāsi. [733]
Aññataro kho pan' Āyasmā Thai:
Pañcamabhāṇavāraṁ. BJT, ChS: