Soṇavaggo pañcamo
5-5: Uposathasuttaṁ (45)
1. evaṁ me sutaṁ:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati, pubbārāme migāramātupāsāde. tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti. atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante paṭhame yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etad-avoca: “abhikkantā bhante ratti, nikkhanto paṭhamo yāmo, cīranisinno bhikkhusaṅgho, uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhan”-ti. evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi. dutiyam-pi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante majjhime yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etad-avoca: “abhikkantā bhante ratti, nikkhanto majjhimo yāmo, ciranisinno bhikkhusaṅgho, uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhan”-ti. dutiyam-pi kho bhagavā tuṇhī ahosi. tatiyam-pi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante pacchime yāme, uddhaṭe aruṇe, nandimukhiyā rattiyā, uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etad-avoca: “abhikkantā bhante ratti, nikkhanto pacchimo yāmo, uddhaṭo aruṇo, nandimukhī ratti, ciranisinno bhikkhusaṅgho, uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhan”-ti. “aparisuddhā ānanda parisā” ti.
[BJT Page 230]
2. atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etad-ahosi: “kaṁ nu kho bhagavā puggalaṁ sandhāya evam-āha: ‘aparisuddhā ānanda parisā’? ” ti. atha kho āyasmā mahāmoggallāno sabbāvantaṁ bhikkhusaṅghaṁ cetasā ceto paricca manasākāsi. addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ dussīlaṁ, pāpadhammaṁ asucisaṅkassarasamācāraṁ paṭicchannakammantaṁ assamaṇaṁ samaṇapaṭiññaṁ abrahmacāriṁ brahmacāripaṭiññaṁ, Editor’s note: BJT,
3. atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ bāhāyaṁ gahetvā, bahidvārakoṭṭhakā nikkhāmetvā, sūcighaṭikaṁ datvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etad-avoca: “nikkhāmito bhante so puggalo mayā, parisuddhā parisā, uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhan”-ti. “acchariyaṁ moggallāna, abbhutaṁ moggallāna, yāva bāhā gahaṇā pi nāma so moghapuriso āgamessatī” ti.
4. atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “na dānāhaṁ bhikkhave itoparaṁ uposathaṁ karissāmi, pātimokkhaṁ uddisissāmi. tumheva dāni bhikkhave itoparaṁ uposathaṁ kareyyātha, pātimokkhaṁ uddiseyyātha. aṭṭhānam-etaṁ bhikkhave anavakāso, yaṁ tathāgato aparisuddhāya parisāya uposathaṁ kareyya, pātimokkhaṁ uddiseyya.
5. aṭṭhime bhikkhave mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. katame aṭṭha? BJT note:
(1) mahāsamuddo bhikkhave anupubbaninno, anupubbapoṇo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto. yaṁ bhikkhave mahāsamuddo anupubbaninno, anupubbapoṇo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto. ayaṁ bhikkhave mahāsamudde paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(2) puna caparaṁ bhikkhave mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṁ nātivattati. yaṁ bhikkhave mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṁ nātivattati. ayam-pi bhikkhave mahāsamudde dutiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
[BJT Page 232]
(3) puna caparaṁ bhikkhave mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvasati, yaṁ hoti mahāsamudde mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippañ-ñeva tīraṁ vāheti, BJT note:
(4) puna caparaṁ bhikkhave yā kāci mahānadiyo, seyyathīdaṁ: gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, tā mahāsamuddaṁ patvā jahanti purimāni nāmagottāni, mahāsamuddo tveva saṅkhaṁ gacchanti. yaṁ bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathīdaṁ: gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, tā mahāsamuddaṁ patvā jahanti purimāni nāmagottāni, mahāsamuddo tveva saṅkhaṁ gacchanti. ayam-pi bhikkhave mahāsamudde catuttho acchariyo abbhuto dhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(5) puna caparaṁ bhikkhave yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti, yā ca antaḷikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati. yaṁ bhikkhave yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti, yā ca antaḷikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati, ayam-pi bhikkhave mahāsamudde pañcamo acchariyo abbhutadhammo, BJT note:
(6) puna caparaṁ bhikkhave mahāsamuddo ekaraso loṇaraso. yaṁ bhikkhave mahāsamuddo ekaraso loṇaraso, ayam-pi bhikkhave mahāsamudde chaṭṭho acchariyo abbhutadhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(7) puna caparaṁ bhikkhave mahāsamuddo bahūratano, Editor’s note: BJT,
[BJT Page 234]
(8) puna caparaṁ bhikkhave mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā: timi, timiṅgalo, timirapiṅgalo, asurā, nāgā, gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikā pi attabhāvā, dviyojanasatikā pi attabhāvā, tiyojanasatikā pi attabhāvā, catuyojanasatikā pi attabhāvā, pañcayojanasatikā pi attabhāvā. yaṁ bhikkhave mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā: timi, timiṅgalo, timirapiṅgalo, asurā, nāgā, gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikā pi attabhāvā, dviyojanasatikā pi attabhāvā, tiyojanasatikā pi attabhāvā, catuyojanasatikā pi attabhāvā, pañcayojanasatikā pi attabhāvā, ayam-pi bhikkhave mahāsamudde aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo, yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
ime kho bhikkhave mahāsamudde aṭṭha acchariyā abbhutadhammā, BJT note:
6. evam-eva kho bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutadhammā, ye disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti. katame aṭṭha?
(1) seyyathā pi bhikkhave mahāsamuddo anupubbaninno, anupubbapoṇo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto, evam-eva kho bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye anupubbasikkhā, anupubbakiriyā, anupubbapaṭipadā, nāyatakeneva aññāpaṭivedho. yaṁ bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye anupubbasikkhā, anupubbakiriyā, anupubbapaṭipadā, nāyatakeneva aññāpaṭivedho, ayaṁ bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye paṭhamo acchariyo abbhutadhammo, BJT note:
(2) seyyathā pi bhikkhave mahasamuddo ṭhitadhammo velaṁ nātivattati, evam-eva kho bhikkhave yaṁ mayā sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ, taṁ mama sāvakā jīvitahetu pi nātikkamanti. yaṁ bhikkhave mayā sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ taṁ mama sāvakā jīvitahetu pi nātikkamanti. ayam-pi bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye dutiyo acchariyo abbhutadhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.
(3) seyyathā pi bhikkhave mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvasati, yaṁ hoti mahāsamudde mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippañ-ñeva tīraṁ vāheti, thalaṁ ussādeti, evam-eva kho bhikkhave yo so puggalo dussīlo pāpadhammo, Editor’s note: BJT,
(4) seyyathā pi bhikkhave yā kāci mahānadiyo, seyyathīdaṁ: gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, tā mahāsamuddaṁ patvā BJT note:
(5) seyyathā pi bhikkhave yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti, yā ca antaḷikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati, evam-eva kho bhikkhave bahū ce pi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati. yaṁ bhikkhave bahū ce pi bhikkhū, anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati, ayam-pi bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye pañcamo acchariyo abbhutadhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.
(6) seyyathā pi bhikkhave mahāsamuddo ekaraso loṇaraso, evam-eva kho bhikkhave ayaṁ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso. yaṁ bhikkhave ayaṁ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso, ayam-pi bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye chaṭṭho acchariyo abbhutadhammo, yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.
[BJT Page 238]
(7) seyyathā pi bhikkhave mahāsamuddo Editor’s note: BJT,
(8) seyyathā pi bhikkhave mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā: timi, timiṅgalo, timirapiṅgalo, asurā, nāgā, gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikā pi attabhāvā, dviyojanasatikā pi attabhāvā, tiyojanasatikā pi attabhāvā, catuyojanasatikā pi attabhāvā, pañcayojanasatikā pi attabhāvā, evam-eva kho bhikkhave ayaṁ dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā: sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmi, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, anāgāmi, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, arahā, arahattaphalasacchikiriyāya BJT note:
7. atha kho bhagavā etam-atthaṁ viditvā, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
“channam-ativivassati BJT note:
tasmā channaṁ vivaretha ~ evaṁ taṁ nātivassatī” ti.