Itivuttakapāḷi

Dutiyo vaggo

[BJT Page 360]

2. 2. 1. Vitakkasuttaṁ (38)

vuttaṁ hetaṁ bhagavatā, vuttam-arahatā ti me sutaṁ:

“tathāgataṁ bhikkhave arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dve vitakkā bahulaṁ samudācaranti: khemo ca vitakko paviveko ca. abyāpajjhārāmo BJT Note: abyāpajjārāmo - Palm leaf book, Printed book. bhikkhave tathāgato abyāpajjharato. BJT Note: abyāpajjarato - Palm leaf book, Printed book. tam-enaṁ bhikkhave tathāgataṁ abyāpajjhārāmaṁ abyāpajjharataṁ eso va vitakko bahulaṁ samudācarati: “imāyāhaṁ iriyāya na kiñci vyābādhemi BJT Note: vyāpādemi - Palm leaf book, Printed book. tasaṁ vā thāvaraṁ vā” ti. pavivekārāmo bhikkhave tathāgato pavivekarato. tam-enaṁ bhikkhave tathāgataṁ pavivekārāmaṁ pavivekarataṁ eseva vitakko bahulaṁ samudācarati: “yaṁ akusalaṁ taṁ pahīnan”-ti.

tasmātiha bhikkhave tumhe pi abyāpajjhārāmā viharatha abyāpajjharatā tesaṁ vo bhikkhave tumhākaṁ abyāpajjhārāmānaṁ viharataṁ abyāpajjharatānaṁ eseva vitakko bahulaṁ samudācarissati: “imāya mayaṁ iriyāya na kiñci vyābādhema tasaṁ vā thāvaraṁ vā” ti. pavivekārāmā bhikkhave viharatha pavivekaratā. tesaṁ vo bhikkhave tumhākaṁ pavivekārāmānaṁ viharataṁ pavivekaratānaṁ eseva vitakko bahulaṁ samudācarissati: “kiṁ akusalaṁ? kiṁ appahīnaṁ? kiṁ pajahāmā?” ti.

etam-atthaṁ bhagavā avoca, tatthetaṁ iti vuccati:

⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī x 4
“tathāgataṁ buddham-asayhasāhinaṁ,

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑−
duve vitakkā samudācaranti naṁ,

−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑−
khemo vitakko paṭhamo udīrito,

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑−
tato viveko dutiyo pakāsito. [1]

⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
tamonudaṁ pāragataṁ mahesiṁ,

−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
taṁ pattipattaṁ vasimaṁ anāsavaṁ,

−−⏑−¦−−,⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
vessantaraṁ taṇhakkhaye vimuttaṁ,

−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
taṁ ve muniṁ antimadehadhāriṁ,

−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī x 3
māraṁjahaṁ BJT Note: mānajahaṁ - Palm leaf book, Printed book; mārajahaṁ, Thai. brūmi jarāya pāraguṁ. [2]

−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−
sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑−
yathā pi passe jananaṁ samantato,

⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha x 4
tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedho, BJT Note: sumedha - Palm leaf book, Printed book.
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
pāsādam-āruyha samantacakkhu,

−−⏑−¦−,⏑⏑⏑⏑¦−⏑−− Metre: This line is very unusual, it seems that it is an extended form of the metre, pausing at the 5th, and re-starting - but then it restarts with a resolved syllable.
sokāvatiṇṇaṁ janatam-apetasoko

⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
avekkhatī jātijarābhibhūtan”-ti. [3]

ayam-pi attho vutto bhagavatā, iti me sutan-ti.