21: Tathāgatavarga
sarvābhibhūḥ sarvavid eva cāsmi
sarvaiś ca dharmaiḥ satataṁ na liptaḥ |
sarvaṁjahaḥ sarvabhayād vimuktaḥ
svayaṁ hy abhijñāya kam uddiśeyam || 21.1 [440]
kam uddiśeyaṁ tv asamo hy atulyaḥ
svayaṁ pravaktā hy adhigamya bodhim |
tathāgato devamanuṣyaśāstā
sarvajñatāṁ prāpya balair upetaḥ || 21.2 [441]
ahaṁ hi lokeṣv arahann ahaṁ lokeṣv anuttaraḥ |
sadevakeṣu lokeṣu cāhaṁ mārābhibhūr jinaḥ || 21.3 [442]
ācāryo me na vai kaś cit sadśaś ca na vidyate |
eko 'smiṁ loke saṁbuddhaḥ prāptaḥ saṁbodhim uttamām || 21.4 [443]
jinā hi mādśā jñeyā ye prāptā hy āsravakṣayam |
jitā me pāpakā dharmās tato 'ham upagā jinaḥ || 21.5 [444]
bārāṇasīṁ gamiṣyāmi haniṣye 'mtadundubhim |
dharmacakraṁ pravartayiṣye lokeṣv aprativartitam || 21.6 [445]
na hi santaḥ prakāśyante viditvā lokaparyāyam |
ādeśayanto virajaḥ padaṁ śāntamanīṣiṇaḥ || 21.7 [446]
nadantīha mahāvīrāḥ saddharmeṇa tathāgatāḥ |
dharmeṇa nadamānānāṁ ke tv asūyed vijānakāḥ || 21.8 [447]
ye dhyānaprastā dhīrā naiṣkramyopaśame ratāḥ |
devāpi sphayanty eṣāṁ buddhānāṁ śrīmatāṁ sadā || 21.9 [448]
teṣāṁ devā manuṣyāś ca saṁbuddhānāṁ yaśasvinām |
sphayanty āśubuddhīnāṁ śarīrāntimadhāriṇām || 21.10 [449]
ye cābhyatītāḥ saṁbuddhā ye ca buddhā hy anāgatāḥ |
yaś cāpy etarhi saṁbuddho bahūnāṁ śokanāśakaḥ || 21.11 [450]
sarve saddharmaguravo vyāhārṣu viharanti ca |
athāpi vihariṣyanti eṣā buddheṣu dharmatā || 21.12 [451]
tasmād ihātmakāmena māhātmyam abhikāṅkṣatā |
saddharmo gurukartavyaḥ smaratā buddhaśāsanam || 21.13 [452]
na śraddhāsyanti vai ye tu narā buddhasya śāsanam |
vyasanaṁ te gamiṣyanti vaṇijo rākṣasīṣv iva || 21.14 [453]
śraddhāsyanti tu ye nityaṁ narā buddhasya śāsanam |
svastinā te gamiṣyanti vālāhenaiva vāṇijāḥ || 21.15 [454]
tathāgataṁ buddham iha svayaṁbhuvaṁ
dvau vai vitarkau bahulaṁ samudācarete |
kṣemas tathaiva pravivekayuktas
tamonudaṁ pāragataṁ maharṣim || 21.16 [455]
prāptaḥ sa cāryo vaśitām aśeṣāṁ
viṣvottaraḥ sarvabhayād vimuktaḥ |
tṣṇāprahīṇo vimalo nirāśaś
cālokayaṁ lokahitāya satvān || 21.17 [456]
śaile yathā parvatamūrdhani sthito
yathaiva paśyej janatāṁ samantāt |
tathā hy asau dharmamayaṁ sumedhāḥ
prāsādam āruhya samantacakṣuḥ |
śokābhibhūtāṁ janatām aśoko
'drākṣīd imāṁ jātijarābhibhūtām || 21.18 [457]
|| tathāgatavargaḥ 21 || ||