28: Pāpavarga

 

−⏑−−¦−⏑⏑−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− bhavipulā
sarvapāpasyākaraṇaṁ kuśalasyopasaṁpadaḥ |

⏑−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− navipulā
svacittaparyavadanam etad buddhasya śāsanam || 28.1 [651]

 

⏑⏑−−¦−⏑−⏑− Vaitālīya
dadataḥ puṇyaṁ pravardhate

−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
vairaṁ na kriyate ca saṁyamāt |

⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑−
kuśalī prajahāti pāpakaṁ

−⏑−⏑−−⏑¦−⏑−⏑− This line is hypermetric, as in its parallel at Udāna 8.5, which reads: rāgadosamohakkhayā sa nibbuto.
rāgadoṣamohakṣayāt tu nirvtiḥ || 28.2 [652]

 

−−⏑−¦−⏑−⏑− Vaitālīya We should read caram m.c. as in Udāna 8.7: saddhiṁ caram-ekato vasaṁ.
sārdhaṁ carann ekakaḥ sadā

−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
miśro hy anyajanena vedakaḥ

⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑−
kuśalī prajahāti pāpakaṁ

−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
krauñcaḥ kṣīrapako yathodakam || 28.3 [653]

 

−−−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
dṣṭvā hy ādīnavaṁ loke jñātvā dharmaniraupadhim |

−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
āryo na ramate pāpe pāpo na ramate śubhe || 28.4 [654]

 

⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
pravivekarasaṁ jñātvā rasaṁ copaśamasya vai |

−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
nirjvaro bhavati niṣpāpo dharmaprītirasaṁ piban || 28.5 [655]

 

⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
anavasrutacittasya tv anunnahanacetasaḥ |

−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
puṇyapāpaprahīṇasya nāsti durgatito bhayam || 28.6 [656]

 

⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
niṣeddhāraṁ pravaktāraṁ yaj jāned vadyadarśinam |

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
nighyavādinaṁ dhīraṁ tādśaṁ satataṁ bhajet |

−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑¦⏑−⏑−
tādśaṁ bhajamānasya śreyo bhavati na pāpakam || 28.7 [657]

 

⏑⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− navipulā
upaśānto hy uparato mandabhāṣī hy anuddhataḥ |

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
dhunāti pāpakāṁ dharmāṁ drumapatraṁ yathānilaḥ || 28.8 [658]

 

−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑− Jagatī I read -pr- in apraduṣṭasya as making position here, to avoid 2 light syllables in the 2nd & 3rd positions of the opening.
yo hy apraduṣṭasya narasya duṣyate

−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh x 3
śuddhasya nityaṁ vigatāṅgaṇasya |

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
tam eva bālaṁ pratiyāti pāpaṁ

−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−
kṣiptaṁ rajaḥ prativātaṁ yathaiva || 28.9 [659]

 

−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
yad yat karoti puruṣas tat tat paśyati hātmanaḥ |

−−⏑−¦−,−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− mavipulā
kalyāṇakārī kalyāṇaṁ pāpakārī ca pāpakam || 28.10 [660]

 

−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ātmanā hi kte pāpe tv ātmanā kliśyate sadā |

−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ātmanā tv akte pāpe hy ātmanaiva viśudhyate || 28.11 [661]

 

⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā
aśuddhabuddhiṁ pratyātmaṁ nānyo hy anyaṁ viśodhayet |

⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
abhimathnāti taṁ pāpaṁ vajram aśmamaṇiṁ yathā || 28.12 [662]

 

−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
cakṣuṣmāṁ viṣamānīva vidyamāne parākramet |

−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
paṇḍito jīvaloke 'smiṁ pāpāni parivarjayet || 28.13 [663]

 

⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
vaṇig vā sabhayaṁ mārgam alpaśāstro mahādhano |

⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
viṣaṁ jīvitakāmo vā pāpāni parivarjayet || 28.14 [664]

 

−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
pāṇau cāsya vraṇo na syād dhārayet pāṇinā viṣam |

−⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− navipulā
nāvraṇe krāmati viṣaṁ nāsti pāpam akurvataḥ || 28.15 [665]

 

⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
sukarāṇi hy asādhūni svātmano hy ahitāni ca |

−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
yad vai hita ca pathya ca tad vai paramaduṣkaram || 28.16 [666]

 

⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
sukaraṁ sādhunā sādhu sādhu pāpena duṣkaram |

−−−−¦⏑⏑⏑−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− navipulā
pāpaṁ pāpena sukaraṁ pāpam āryeṇa duṣkaram || 28.17 [667]

 

⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
madhuvad manyate bālo yāvat pāpaṁ na pacyate |

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
yadā tu pacyate pāpam atha duḥkhaṁ nigacchati || 28.18 [668]

 

−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
pāpo 'pi paśyate bhadraṁ yāvat pāpaṁ na pacyate |

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
yadā tu pacyate pāpam atha pāpāni paśyati || 28.19 [669]

 

−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
bhadro 'pi paśyate pāpaṁ yāvad bhadraṁ na pacyate |

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
yadā tu pacyate bhadram atha bhadrāṇi paśyati || 28.20 [670]

 

−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
kuryāc cet puruṣaḥ pāpaṁ nainaṁ kuryāt punaḥ punaḥ |

⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā I take cch- in cchandraṁ as orthographic, and mark the syllable as light here and in the next verse.
na tatra cchandraṁ kurvīta duḥkhaṁ pāpasya saṁcayaḥ || 28.21 [671]

 

−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
kuryāc cet puruṣaḥ puṇyaṁ kuryāc cainaṁ punaḥ punaḥ |

−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
tatra cchandraṁ ca kurvīta sukhaṁ puṇyasya saṁcayaḥ || 28.22 [672]

 

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
abhitvareta kalyāṇe pāpāc cittaṁ nivārayet |

−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
dhandhaṁ hi kurvataḥ puṇyaṁ pāpeṣu ramate manaḥ || 28.23 [673]

 

−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
alpakaṁ pi ktaṁ pāpaṁ duḥkhāya parataḥ sadā |

⏑⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− Reading bhavaty as bhoty here to correct the metre; otherwise we could understand the 1st syllable as resolved.
mahate bhavaty anarthāya viṣaṁ koṣṭhagataṁ yathā || 28.24 [674]

 

−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
alpakaṁ pi ktaṁ puṇyaṁ paraloke sukhāvaham |

−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
arthāya mahate nityaṁ sasyānām iva saṁcayaḥ || 28.25 [675]

 

⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
adaṇḍeṣu hi daṇḍena yo 'praduṣṭeṣu duṣyate |

⏑−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− 9 syllables Dhp 137 also has 9 syllables in the odd line: dasannam-aññataraṁ ṭhānaṁ.
daśānām anyatamaṁ sthānaṁ kṣipram eva nigacchati || 28.26 [676]

 

−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
jñātīnāṁ vā vinābhāvaṁ bhogānāṁ vā parikṣayam |

−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
rājato hy upasargaṁ vāpy abhyākhyānaṁ ca dāruṇam || 28.27 [677]

 

−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
vedanāṁ kaṭukāṁ vāpi śarīrasya ca bhedanam |

−−−−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
ābādhaṁ vāpi paruṣaṁ cittakṣepam athāpi vā || 28.28 [678]

 

⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
atha vāsyāpy agārāṇi hy agnir dahati sarvathā |

−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
bhedāt kāyasya cāprājño daśamāṁ durgatiṁ vrajet || 28.29 [679]

 

−−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaitālīya
pāpe tu kte hi nāśvasec

⏑⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑− The opening is 1 mātrā too many here (and in the repetition lines that follow); we should perhaps read dŭrakte to correct the metre. There is no parallel in Pāḷi to compare.
cirakte dūrakte 'pi nāśvaset |

⏑⏑⏑⏑⏑¦−⏑−⏑− The opening is 1 mātrā short here (and in the repetition lines); we could read rahasī to correct the metre here and in the verse that follow.
rahasi ca kte 'pi nāśvased

−⏑−⏑⏑−¦[⏑⏑]⏑−⏑− This is another example of the opening with pādādigaru listed in Study 2 on the Metres. We need to read vipāketi to correct the metre here and in the following 3 verses.
asti tasya vipāka iti nāśvaset || 28.30 [680]

 

−−⏑⏑¦−[⏑]⏑−⏑− Vaitālīya We need to exclude hi m.c., it has probably come into the text in imitation of the previous verse.
puṇye tu kte hi ihāśvasec

⏑⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
cirakte dūrakte 'pi cāśvaset |

⏑⏑⏑⏑⏑¦−⏑−⏑−
rahasi ca kte 'pi cāśvased

−⏑−⏑⏑−¦[⏑⏑]⏑−⏑−
asti tasya vipāka iti cāśvaset || 28.31 [681]

 

−−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaitālīya
pāpe tu kte hi śocate

⏑⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
cirakte dūrakte 'pi śocate |

⏑⏑⏑⏑⏑¦−⏑−⏑−
rahasi ca kte 'pi śocate

−⏑−⏑⏑−¦[⏑⏑]⏑−⏑−
asti tasya vipāka iti śocate || 28.32 [682]

 

−−⏑⏑¦−⏑−⏑−  Vaitālīya
puṇye tu kte hi nandate

⏑⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
cirakte dūrakte 'pi nandate |

⏑⏑⏑⏑⏑¦−⏑−⏑−
rahasi ca kte 'pi nandate

−⏑−⏑⏑−¦[⏑⏑]⏑−⏑−
asti tasya vipāka iti nandate || 28.33 [683]

 

⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaitālīya Reading pr- in pretya as not making position to give the normal opening; Dhp 15 reads: idha socati pecca socati. In line c it appears that pr- in prośocati does make position, which gives the normal cadence - there is a similar phenomena in the next verse.
iha śocati pretya śocati

−⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑− See Study 2 on the Metres for a list of the occurrences of this variant opening.
pāpakarmā hy ubhayatra śocati |

⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑−
sa hi śocati sa praśocati

−−−⏑⏑¦−⏑−⏑− Reading kl- as not making position to give the normal opening; Dhp 15 reads: disvā kammakiliṭṭham-attano; and it may be preferable to read: dṣṭvā karmakliṣṭam ātmanaḥ.
dṣṭvā karma hi kliṣṭam ātmanaḥ || 28.34 [684]

 

⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaitālīya Reading pr- as not making position to give the normal opening; Dhp 18 reads: idha nandati pecca nandati. pr- in pramodate does make position in line c.
iha nandati pretya nandati

⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
ktapuṇyo hy ubhayatra nandati |

⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑−
sa hi nandati sa pramodate

−−−⏑⏑[⏑]¦−⏑−⏑− There is 1 mātrā too many in the opening again here; we should exclude hi m.c. Dhp 16 reads: disvā kammavisuddhim-attano.
dṣṭvā karma hi viśuddham ātmanaḥ || 28.35 [685]

 

−−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaitālīya
pāpe tu kte hi śocate

⏑⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
cirakte dūrakte 'pi śocate |

⏑⏑⏑⏑⏑¦−⏑−⏑−
rahasi ca kte 'pi śocate

−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
bhūyaḥ śocati durgatiṁ gataḥ || 28.36 [686]

 

−−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaitālīya
puṇye tu kte hi nandate

⏑⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
cirakte dūrakte 'pi nandate |

⏑⏑⏑⏑⏑¦−⏑−⏑−
rahasi ca kte 'pi nandate

−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
bhūyo nandati sadgatiṁ gataḥ || 28.37 [687]

 

−−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaitālīya
puṇye tu kte hi modate

⏑⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
cirakte dūrakte 'pi modate |

⏑⏑⏑⏑⏑¦−⏑−⏑−
rahasi ca kte 'pi modate

−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
bhūyo modati sadgatiṁ gataḥ || 28.38 [688]

 

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh
kte ca pāpe 'py akte ca puṇye

−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
'dharmaṁ samādāya vihāya dharmam |

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
bibheti mtyor iha pāpakarmā

−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
bhinnaplavo madhya ivodakasya || 28.39 [689]

 

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh (Upendravajrā)
ktaṁ ca puṇyaṁ hy aktaṁ ca pāpaṁ

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
satāṁ ca dharmaś carita purāṇaḥ |

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
bibheti mtyor na kadaṁ cid eva

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
yathaiva nāvā dḍhayā taranta || 28.40 [690]

 

|| pāpavargaḥ 28 || ||