Dhammatthavinicchayo

Bodhanatthā

21. Ariyaṭṭhaṅgiko Maggo

from Saccavibhaṅgasuttaṁ, MN 141 This discourse is spoken by Ven Sāriputta.

Katamañ-cāvuso dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ?

Ayam-eva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathīdaṁ:

1. Sammādiṭṭhi,
2. sammāsaṅkappo,
3. sammāvācā,
4. sammākammanto,
5. sammā-ājīvo,
6. sammāvāyāmo,
7. sammāsati,
8. sammāsamādhi.

1. Katamā cāvuso sammādiṭṭhi?

{1} Yaṁ kho āvuso dukkhe ñāṇaṁ,
{2} dukkhasamudaye ñāṇaṁ,
{3} dukkhanirodhe ñāṇaṁ,
{4} dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.

Ayaṁ vuccatāvuso sammādiṭṭhi.

2. Katamo cāvuso sammāsaṅkappo?

{1} Nekkhammasaṅkappo,
{2} abyāpādasaṅkappo,
{3} avihiṁsāsaṅkappo.

Ayaṁ vuccatāvuso sammāsaṅkappo.

3. Katamā cāvuso sammāvācā?

{1} Musāvādā veramaṇī,
{2} pisuṇāvācā veramaṇī,
{3} pharusāvācā veramaṇī,
{4} samphappalāpā veramaṇī.

Ayaṁ vuccatāvuso sammāvācā.

4. Katamo cāvuso sammākammanto?

{1} Pāṇātipātā veramaṇī,
{2} adinnādānā veramaṇī,
{3} kāmesumicchācārā veramaṇī.

Ayaṁ vuccatāvuso sammākammanto.

5. Katamo cāvuso sammā-ājīvo?

Idhāvuso ariyasāvako micchā-ājīvaṁ pahāya, sammā-ājīvena jīvikaṁ kappeti.

Ayaṁ vuccatāvuso sammā-ājīvo.

6. Katamo cāvuso sammāvāyāmo?

{1} Idhāvuso bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti, vāyamati, viriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati,
{2} uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti, vāyamati, viriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati,
{3} anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti, vāyamati, viriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati,
{4} uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā, asammosāya, bhiyyobhāvāya, vepullāya, bhāvanāya, pāripūriyā chandaṁ janeti, vāyamati, viriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.

Ayaṁ vuccatāvuso sammāvāyāmo.

7. Katamā cāvuso sammāsati?

{1} Idhāvuso bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, ātāpī, sampajāno, satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ,
{2} vedanāsu vedanānupassī viharati, ātāpī, sampajāno, satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ,
{3} citte cittānupassī viharati, ātāpī, sampajāno, satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ,
{4} dhammesu dhammānupassī viharati, ātāpī, sampajāno, satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

Ayaṁ vuccatāvuso sammāsati.

8. Katamo cāvuso sammāsamādhi?

{1} Idhāvuso bhikkhu vivicceva kāmehi, vivicca akusalehi dhammehi, savitakkaṁ, savicāraṁ, vivekajaṁ pītisukhaṁ, paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati,
{2} vitakkavicārānaṁ vūpasamā, ajjhattaṁ sampasādanaṁ, cetaso ekodibhāvaṁ, avitakkaṁ, avicāraṁ, samādhijaṁ pītisukhaṁ, dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati,
{3} pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno, sukhañ-ca kāyena paṭisaṁvedeti, yan-taṁ Ariyā ācikkhanti: Upekkhako satimā sukhavihārī ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati,
{4} sukhassa ca pahānā, dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ, upekkhāsatipārisuddhiṁ, catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

Ayaṁ vuccatāvuso sammāsamādhi.

Idaṁ vuccatāvuso dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ.

last updated: December 2016