The Text of the Verses from Cūlavaṁsa (Vol 1)
Sabbe pete dharaṇipatayo maccum-accetum-ante
no sakkhiṁsūpacitasubalā sādhusaṁpannabhogā,
evaṁ sabbe nidhanavasagā honti sattā ti niccaṁ
rāgaṁ sammā vinayatu dhane jīvite cāpi dhīmā.
Dasāpi te rājavarā sabhogā
upāgamuṁ maccumukhaṁ abhogā,
aniccataṁ bhogavato dhane ca
disvā sapañño vibhavaṁ va icche?
Saddūlavikkīlita (19) Mhv 39.59
Evaṁ Kassapakopino atibalī puññakkhaye saṅkhate
jetuṁ no visahittha maccum-upagaṁ so yeva dāso viya:
tasmā maccubhayaṁ nihacca sukhino hessanti medhāvino
nibbāṇaṁ param-accutaṁ sivapadaṁ pattabbam-attaññunā.
Aṭṭhete tuṭṭhacittāparimitavibhavā rājarājena rūpā
rājāno rājamānā narakarituragā sūrasenārathehi
ante hitvākhilaṁ taṁ vigataparijanāḷāhaṇaṁ saṁgatāsuṁ:
sappañño taṁ saranto bhavatu bhavasukhaṁ vantukāmo hitesī.
Saddūlavikkīlita (19) Mhv 42.69
Evaṁ puññaratā narādhipatayo saṁpannabhogāgamuṁ
maccusseva vasaṁ tato hi matimā sammā bhavassīdisaṁ
passanto niyamaṁ, vihāya vidhinā sabbaṁ bhave saṁgatiṁ
nibbāṇābhimukho careyya dhitimā pabbajjam-ajjhūpago.
Evaṁ aniccā vata sabbabhogā
sudullabhā ceva khaṇeva sobhā
tasmā hi etesu ratiṁ vihāya
bhaveyya dhammābhimukho hitesī.
Evaṁ pare māriya āhavamhi
kicchena laddhā va narena bhogā
āsuṁ khaṇe vijjulatopasobhā
ko buddhimā tesu ratiṁ kareyya?
Evaṁ viditvā bahupaddavāni
dhanāni dhaññāni ca vāhanāni
vihāya rajjesu ratiṁ sapaññā
manuññapuññābhiratā bhaveyyuṁ.
Evaṁ anekehi nayehi laddhā
janassa dukkhehi virūpakehi
bhogā vinassanti khaṇena sabbe.
Aho tahiṁ yeva ramanti bālā!
Evaṁ aniccā vata sabbadehī
sabbaññuno pevam-upenti maccuṁ:
pahāya tasmā bhavarāgajātaṁ
buddho subuddhī vibhave bhaveyya.
Bhogā aniccā saha jīvitena,
pag-eva te bandhujanā sahāyā:
narādhipaṁ passatha ekam-eva
samāgataṁ maccumukhaṁ sughoraṁ.
Sudujjayaṁ Paṇḍunarādhirājaṁ
eko, paro Rohaṇam-uggaduggaṁ
katvā pi ete savasaṁ narindā
sayaṁ vasaṁ maccum-upāgamiṁsu.
Laṅkārajje pi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo
vattā vādī kavīso satidhitivisado desako bhāvako ca
paññāsaddhādayāvā parahitanirato lokavedī vadaññū
rājindo Kassapoyaṁ viya vimalaguṇo hotu loko pi sabbo.
Saddūlavikkīlita (19) Mhv 53.52
Pañcete vasudhādhipā vasumatiṁ ekātapattaṅkitaṁ
bhutvā niggahasaṁgahehi sakalaṁ lokaṁ vasevattiya
yātā maccuvasaṁ saputtavanitā sāmaccamittānugā:
iccevaṁ satataṁ sarantu sujanā hātuṁ pamādaṁ madaṁ.
Ito viditvā khalu pāpamitta-
vidheyyabhāvaṁ parihānihetuṁ
sukhattito ye idha vā huraṁ vā,
jahantu te ghoravisaṁ va vālaṁ.
Pamādadosānagatena evaṁ
laddhā pi bhogā na thirā bhavanti:
iccappamādaṁ hitam-āsasāno
niccaṁ suviññū susamācareyya.
Ime bhusaṁ lobhabalābhibhūtā
gatā asesā vivasā vināsaṁ:
iccevam-aññāya sadā sapañño
taṇhakkhaye yeva ratiṁ kareyya.
Āgamma sattarasavassavayaṁ kumāro
sabbattha patthaṭamahāyasakittitejo
sāmādinekavidhiyogavisesadakkho
khīṇārikaṇṭakam-akākhilarohaṇaṁ taṁ.
Vīro asesanihatuddhatacoḷaseṭṭho
viññū susādhu ṭhapitākhilarājaraṭṭho
iṭṭhaṁ 'nurādhapuraseṭṭham-atīva haṭṭho
vassamhi pañcadasame gami rājaseṭṭho.
Vidhāya evaṁ sajane janindo
nissesato bhogasamappito so
dayāparo ñātijanātam-atthaṁ
samācarī nītipathānurūpaṁ.
Evaṁ paññāsavassāni ha Vijayabhujo vattayitvāna sammā
āṇācakkaṁ janindo vyapagatakhalanaṁ esa pañcādhikāni
vaḍḍhetvā sāsanaṁ taṁ khaladamiḷabhayopaddutaṁ cāpi lokaṁ
saggaṁ lokaṁ sapuññappabhavam-uruphalaṁ passituṁ 'vāruroha.
Saddūlavikkīlita (19) Mhv 61.73
Evaṁ gāmakabhojakā viya bhusaṁ tejovihīnā sadā
accantaṁ byasanātisattahadayā rājābhimānujjhitā.
niccaṁ attaparatthasiddhividhurā saṅgā vihīnāsayā
sabbe te vihariṁsu bhūmipatayo cārittamaggātigā.
Saputtadārehi samaggavāsaṁ
narādinātho nivasaṁ tahiṁ so
tibbena phuṭṭho mahatā gadena
rajjena saddhiṁ vijahittha dehaṁ.
Laddhā tato kañcukisūdakāra-
vaggādineke paricārake so
nānāguṇārādhitamānasassa
vasī sakāse pituno sukhena.
Laddhāna rattiyam-athekadinaṁ khaṇaññū
so tādisaṁ khaṇam-akhīṇatarorupāyo
jānāti no sakapitā gamanaṁ yathā taṁ
gehābhinikkhami tathā caturo kumāro.
Vīro yasovaradhano dhitimā kumāro
vīropakāracaturo varakittisāro
senindasaṁcitam-anappadhanaṁ bhaṭānaṁ
sabbaṁ visajjayi yathā ruciyā gahetuṁ.
Evaṁ purācitasamunnatapuññakamma-
saṁpannasattavihitā nikhilā payogā
appatva kaṁci pi vibandhakahetum-enti
siddhiṁ ti ñatva nipuṇo kusalaṁ kareyya.
Varaguṇagaṇanītānekasāmantacitto
suvidhunitasapatto tikkhatejobhipatto
sakalabhuvanagabbhavyāpisakkittivitto
samadhivasi puraṁ taṁ sundarānekavutto
Evaṁ samiddhiṁ gamitaṁ sakīyaṁ
khuddaṁ pi rajjaṁ nijadhīvisesā
aññaṁ mahantaṁ pi yathātiseti
rajjaṁ, tathākāsi vidhānadakkho.
Itthaṁ vidhiññū kavacāvudhāni
balāni sūrāni ca sādhayitvā
apīḷayitvā janataṁ sukhena
akāsi nānādhanasaṁcayaṁ ca
Evaṁ sudukkhena gahītarajjaṁ
saṁghassa rājā vacanaṁ nisamma
datvāna rañño sakaraṭṭham-eva
gato: aho tassa dayāparattaṁ.
Evaṁ disā ca vidisā ca vidhāya sabbā
pūjāmayā viya sa majjhimalokapālo
rājā Parakkamabhujo varacakkavattī
vasse akāsi dutiye dutiyābhisekaṁ.